NAM GIỚI CHUẨN BỊ CÓ CON NÊN KIỂM TRA SỨC KHỎE NHỮNG GÌ?

Khi chuẩn bị có con, nhiều gia đình thường tập trung nhiều hơn vào sức khỏe của người vợ. Tuy nhiên, sức khỏe của người chồng cũng có vai trò quan trọng đối với khả năng thụ thai, chất lượng tinh trùng và kế hoạch mang thai của cả hai.

Vì vậy, khám sức khỏe nam trước khi có con không nên chỉ dừng ở việc “xem có khỏe hay không”, mà cần đánh giá tổng thể từ bệnh nền, lối sống, sức khỏe sinh sản đến các yếu tố có thể ảnh hưởng tinh trùng. Khám sớm cũng giúp nam giới có thời gian điều chỉnh những vấn đề có thể cải thiện trước khi hai vợ chồng bắt đầu kế hoạch sinh con.

1. Khám sức khỏe tổng quát

Bước đầu tiên là kiểm tra sức khỏe nền.

Nam giới có thể được bác sĩ đánh giá:

• Huyết áp.
• Cân nặng, BMI, vòng eo.
• Tiền sử bệnh.
• Thuốc đang sử dụng.
• Thói quen hút thuốc, uống rượu bia.
• Mức độ vận động.
• Giấc ngủ.
• Tiền sử phẫu thuật hoặc chấn thương vùng sinh dục.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• Công thức máu.
• Đường huyết.
• Mỡ máu.
• Chức năng gan.
• Chức năng thận.
• Tổng phân tích nước tiểu.

Những kiểm tra này giúp đánh giá các vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng gián tiếp đến khả năng sinh sản.

2. Khám nam khoa khi có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ

Không phải nam giới nào chuẩn bị có con cũng cần khám nam khoa chuyên sâu.

Tuy nhiên, nên cân nhắc nếu có:

• Đau hoặc nặng vùng bìu.
• Tinh hoàn nhỏ hoặc hai bên không đều rõ rệt.
• Tiền sử tinh hoàn ẩn.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh.
• Chấn thương vùng sinh dục.
• Phẫu thuật bẹn hoặc bìu.
• Rối loạn cương.
• Giảm ham muốn.
• Rối loạn xuất tinh.
• Tiền sử quai bị có biến chứng viêm tinh hoàn.

Bác sĩ có thể khám cơ quan sinh dục, đánh giá tinh hoàn và chỉ định siêu âm nếu cần.

3. Có cần làm tinh dịch đồ không?

Tinh dịch đồ là xét nghiệm quan trọng để đánh giá một số đặc điểm của tinh trùng như:

• Thể tích tinh dịch.
• Mật độ tinh trùng.
• Khả năng di động.
• Hình thái.
• Một số đặc điểm khác.

Tuy nhiên, không phải tất cả nam giới trước khi có con đều bắt buộc phải làm tinh dịch đồ ngay.

Xét nghiệm này đặc biệt có giá trị khi:

• Hai vợ chồng đã cố gắng có thai nhưng chưa thành công.
• Nam giới có tiền sử bệnh lý ảnh hưởng tinh hoàn.
• Có giãn tĩnh mạch thừng tinh.
• Từng hóa trị, xạ trị.
• Có tiền sử phẫu thuật vùng sinh dục.
• Có bất thường về chức năng tình dục.

Một kết quả tinh dịch đồ bất thường cũng không nên được kết luận chỉ từ một lần xét nghiệm, bởi chất lượng tinh trùng có thể thay đổi theo thời gian.

4. Kiểm tra viêm gan B, C và các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Khi chuẩn bị có con, cả hai vợ chồng nên biết tình trạng một số bệnh truyền nhiễm quan trọng.

Nam giới có thể được tư vấn xét nghiệm:

• Viêm gan B.
• Viêm gan C.
• HIV.
• Giang mai.
• Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục khác nếu có nguy cơ.

Việc phát hiện sớm giúp điều trị hoặc tư vấn dự phòng phù hợp, đồng thời giảm nguy cơ lây cho bạn đời.

Đối với viêm gan B, nếu chưa nhiễm và chưa có miễn dịch, bác sĩ có thể tư vấn tiêm vaccine.

5. Có cần xét nghiệm hormone nam?

Không phải ai cũng cần.

Các xét nghiệm như testosterone, FSH, LH hoặc prolactin thường chỉ được chỉ định khi có dấu hiệu gợi ý rối loạn nội tiết, chẳng hạn:

• Giảm ham muốn.
• Rối loạn cương.
• Tinh hoàn nhỏ.
• Ít lông tóc bất thường.
• Tinh dịch đồ bất thường.
• Nghi ngờ suy sinh dục.

Tự làm một bộ xét nghiệm hormone rộng khi không có chỉ định thường không mang lại nhiều giá trị.

6. Bệnh nền có ảnh hưởng đến khả năng có con không?

Có thể.

Một số bệnh như:

• Đái tháo đường.
• Béo phì.
• Tăng huyết áp.
• Bệnh tuyến giáp.
• Bệnh gan, thận.
• Rối loạn nội tiết.

có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến chức năng sinh sản.

Ngoài ra, một số thuốc điều trị cũng có thể tác động đến testosterone, chức năng cương hoặc chất lượng tinh trùng.

Vì vậy, nếu đang dùng thuốc kéo dài, nam giới nên trao đổi với bác sĩ trước khi có kế hoạch sinh con.

Không nên tự ý ngừng thuốc kê đơn.

7. Rượu bia, thuốc lá và thức khuya có ảnh hưởng đến tinh trùng không?

Lối sống có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe sinh sản nam giới.

Những yếu tố nên hạn chế gồm:

• Hút thuốc.
• Uống nhiều rượu bia.
• Sử dụng chất kích thích.
• Thức khuya kéo dài.
• Stress.
• Ít vận động.
• Thừa cân, béo phì.
• Tiếp xúc nhiệt độ cao thường xuyên.

• 

Ngoài ra, nam giới nên thận trọng với việc sử dụng testosterone hoặc steroid đồng hóa không theo chỉ định. Khám sức khỏe nam trước khi có con không chỉ để tìm nguyên nhân vô sinh. Đó còn là cơ hội để phát hiện bệnh nền, kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng tinh trùng và chuẩn bị một trạng thái sức khỏe tốt hơn trước khi bước vào hành trình làm cha.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, nam giới có thể được tư vấn khám sức khỏe tổng quát, kiểm tra bệnh truyền nhiễm, đánh giá sức khỏe sinh sản và thực hiện các xét nghiệm phù hợp khi có chỉ định.