THIẾU MÁU ĐƯỢC PHÁT HIỆN QUA NHỮNG CHỈ SỐ XÉT NGHIỆM NÀO?

Thiếu máu có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, da nhợt, hồi hộp hoặc giảm khả năng tập trung. Tuy nhiên, nhiều trường hợp nhẹ gần như không có triệu chứng rõ ràng. Xét nghiệm công thức máu là bước quan trọng giúp phát hiện thiếu máu và định hướng nguyên nhân.

Hemoglobin – chỉ số quan trọng nhất

Hemoglobin (Hb/Hgb) là chỉ số quan trọng để xác định tình trạng thiếu máu. Hemoglobin có nhiệm vụ vận chuyển oxy đến các mô trong cơ thể.

Khi Hb thấp hơn mức tham chiếu phù hợp với tuổi, giới và tình trạng sinh lý, bác sĩ sẽ xem xét khả năng thiếu máu.

Tuy nhiên, Hb thấp chưa cho biết nguyên nhân. Vì vậy cần đánh giá thêm các chỉ số khác.

Hematocrit và số lượng hồng cầu

Hematocrit (HCT) phản ánh tỷ lệ hồng cầu trong máu. HCT thấp thường đi cùng tình trạng thiếu máu.

RBC là số lượng hồng cầu. Chỉ số này giúp bác sĩ có thêm thông tin để đánh giá tình trạng tạo máu và phân biệt một số nguyên nhân khác nhau.

MCV giúp phân loại thiếu máu

MCV cho biết kích thước trung bình của hồng cầu.

• MCV thấp: có thể gặp trong thiếu sắt hoặc một số bệnh huyết sắc tố.
• MCV bình thường: có thể liên quan đến mất máu, bệnh mạn tính hoặc nguyên nhân khác.
• MCV cao: có thể liên quan đến thiếu vitamin B12, folate hoặc một số tình trạng khác.

MCV rất hữu ích để bác sĩ định hướng xét nghiệm tiếp theo.

MCH, MCHC và RDW

Ngoài MCV, công thức máu còn có:

MCH: lượng hemoglobin trung bình trong một hồng cầu.
MCHC: nồng độ hemoglobin trung bình trong hồng cầu.
RDW: mức độ khác nhau về kích thước giữa các hồng cầu.

Các chỉ số này không dùng riêng lẻ để kết luận bệnh, nhưng giúp bác sĩ phân tích rõ hơn dạng thiếu máu.

Ferritin giúp đánh giá thiếu sắt

Nếu nghi ngờ thiếu máu thiếu sắt, bác sĩ có thể chỉ định thêm ferritin, sắt huyết thanh hoặc một số xét nghiệm liên quan.

Ferritin phản ánh lượng sắt dự trữ trong cơ thể. Khi ferritin thấp, khả năng thiếu sắt cần được xem xét.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp thiếu máu đều do thiếu sắt. Vì vậy, người bệnh không nên tự uống thuốc sắt chỉ dựa trên cảm giác mệt hoặc kết quả công thức máu.

Khi nào cần làm thêm xét nghiệm?

Nếu xác định có thiếu máu, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm vitamin B12, folate, chức năng thận, hồng cầu lưới hoặc các xét nghiệm khác tùy từng trường hợp.

Mục tiêu không chỉ là xác định có thiếu máu hay không, mà quan trọng hơn là tìm được nguyên nhân.

Tóm lại, các chỉ số phát hiện thiếu máu thường được quan tâm gồm Hb, HCT, RBC, MCV, MCH, MCHC và RDW. Khi cần, bác sĩ sẽ chỉ định thêm ferritin và các xét nghiệm chuyên sâu để làm rõ nguyên nhân.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, khách hàng có thể thực hiện xét nghiệm công thức máu và các kiểm tra cần thiết theo tư vấn của bác sĩ, kết hợp khám sức khỏe tổng quát để phát hiện sớm những bất thường cần theo dõi.