NÔN ÓI SAU ĂN: NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM HAY VIÊM DẠ DÀY RUỘT DO VIRUS?

Nôn ói sau ăn thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, viêm dạ dày ruột do virus cũng có thể gây nôn, đau bụng, tiêu chảy và sốt nên hai tình trạng này khá dễ nhầm lẫn. Điểm khác biệt thường nằm ở thời điểm khởi phát, những người cùng mắc bệnh và các triệu chứng đi kèm.

Khi nào nghĩ nhiều đến ngộ độc thực phẩm?

Ngộ độc thực phẩm thường được nghĩ đến khi triệu chứng xuất hiện sau một bữa ăn nghi ngờ, đặc biệt nếu nhiều người cùng ăn một món và sau đó cùng bị bệnh.

Người bệnh có thể xuất hiện:

• Buồn nôn, nôn.
• Đau quặn bụng.
• Tiêu chảy.
• Sốt trong một số trường hợp.
• Mệt, mất nước nếu nôn hoặc đi ngoài nhiều.

Tùy tác nhân, triệu chứng có thể xuất hiện khá nhanh sau ăn hoặc muộn hơn nhiều giờ, thậm chí vài ngày. Vì vậy, không phải món ăn gần nhất lúc nào cũng là nguyên nhân.

Viêm dạ dày ruột do virus khác gì?

Viêm dạ dày ruột do virus thường lây từ người sang người qua tay, bề mặt, thực phẩm hoặc nước bị nhiễm.

Ngoài nôn và tiêu chảy, người bệnh có thể kèm:

• Sốt nhẹ.
• Đau đầu.
• Đau mỏi người.
• Chán ăn.
• Mệt mỏi.

Một gợi ý khác là trong gia đình, trường học hoặc nơi làm việc có nhiều người lần lượt xuất hiện triệu chứng tương tự.

Chỉ dựa vào nôn ói có phân biệt được không?

Thường là không. Cả hai tình trạng đều có thể gây nôn, đau bụng và tiêu chảy. Bác sĩ thường cần hỏi thêm:

• Đã ăn những gì trước khi bệnh?
• Có ai ăn cùng bị triệu chứng tương tự không?
• Có người xung quanh đang mắc bệnh tiêu hóa không?
• Có sốt hay không?
• Có máu trong phân không?
• Nôn và tiêu chảy kéo dài bao lâu?

Điều cần chú ý nhất là mất nước

Dù nguyên nhân là ngộ độc thực phẩm hay virus, nguy cơ thường gặp nhất vẫn là mất nước và điện giải.

Cần chú ý nếu có:

• Khát nhiều.
• Khô miệng.
• Tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm.
• Chóng mặt khi đứng lên.
• Mệt lả.
• Tim đập nhanh.

Khi nào cần đi khám?

Nên được đánh giá y tế nếu:

• Nôn liên tục, không uống được nước.
• Tiêu chảy nhiều lần.
• Có máu trong phân hoặc nôn ra máu.
• Sốt cao.
• Đau bụng dữ dội hoặc khu trú rõ.
• Tiểu rất ít.
• Mệt lả, choáng hoặc gần ngất.
• Triệu chứng không cải thiện sau vài ngày.

Nếu đau bụng tăng nhanh, bụng cứng hoặc đau tập trung ở một vị trí, cần nghĩ thêm đến những nguyên nhân khác ngoài viêm dạ dày ruột.

Có nên tự dùng kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy?

Không nên tự dùng tùy tiện. Nhiều trường hợp do virus hoặc độc tố thực phẩm không cần kháng sinh. Thuốc cầm tiêu chảy cũng không phù hợp trong mọi tình huống, đặc biệt khi có sốt cao hoặc đi ngoài ra máu.

Ưu tiên ban đầu thường là bù nước đúng cách, nghỉ ngơi và theo dõi diễn tiến.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người có nôn ói, tiêu chảy hoặc đau bụng sau ăn có thể được bác sĩ đánh giá mức độ mất nước, yếu tố dịch tễ và tư vấn hướng kiểm tra phù hợp.