TỰ MUA THUỐC KHI BỆNH NHẸ: THÓI QUEN TƯỞNG TIỆN NHƯNG CÓ THỂ GÂY HẠI

Khi bị đau đầu, ho, đau họng, đau bụng, sốt nhẹ hay mệt mỏi, không ít người lựa chọn ra hiệu thuốc mua vài loại thuốc về uống thay vì đến cơ sở y tế. Việc tự mua thuốc được xem là nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi đó là không ít rủi ro, bởi nhiều triệu chứng giống nhau nhưng nguyên nhân gây bệnh lại hoàn toàn khác nhau. Nếu điều trị không đúng, bệnh có thể kéo dài, tái phát hoặc dẫn đến những biến chứng không mong muốn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng thuốc hợp lý đóng vai trò quan trọng trong điều trị bệnh. Ngược lại, lạm dụng hoặc sử dụng thuốc không đúng chỉ định có thể làm giảm hiệu quả điều trị, gia tăng tác dụng phụ và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng thuốc, đặc biệt là kháng kháng sinh.

Không phải triệu chứng nào cũng có thể tự điều trị

Một cơn ho có thể xuất phát từ cảm lạnh thông thường, nhưng cũng có thể liên quan đến viêm phổi, hen phế quản, trào ngược dạ dày thực quản hoặc lao phổi. Đau bụng có thể do rối loạn tiêu hóa, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm ruột thừa, bệnh lý túi mật hoặc viêm phụ khoa. Đau đầu có thể chỉ do căng thẳng, nhưng cũng có thể liên quan đến tăng huyết áp hoặc bệnh lý thần kinh.

Nếu chỉ dựa vào triệu chứng để tự mua thuốc, người bệnh rất dễ điều trị sai nguyên nhân. Thuốc có thể làm giảm triệu chứng tạm thời, nhưng bệnh lý bên trong vẫn tiếp tục tiến triển. Điều này khiến việc chẩn đoán sau này trở nên khó khăn hơn và có thể làm mất đi “thời điểm vàng” để điều trị.

Lạm dụng kháng sinh – Thói quen nguy hiểm nhưng rất phổ biến

Một trong những sai lầm thường gặp nhất là tự mua kháng sinh khi bị ho, đau họng hoặc sốt. Thực tế, phần lớn các trường hợp cảm lạnh, cúm hoặc viêm đường hô hấp cấp đều do virus gây ra và không cần sử dụng kháng sinh.

Việc dùng kháng sinh không đúng chỉ định không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh – một trong những thách thức lớn của y học hiện nay. Khi vi khuẩn trở nên kháng thuốc, những đợt nhiễm trùng sau này sẽ khó điều trị hơn, thời gian điều trị kéo dài hơn và nguy cơ biến chứng cũng cao hơn.

Ngoài ra, kháng sinh còn có thể gây dị ứng, rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột và tương tác với nhiều loại thuốc khác.

Thuốc giảm đau không phải lúc nào cũng vô hại

Nhiều người có thói quen dùng thuốc giảm đau mỗi khi đau đầu, đau lưng, đau khớp hoặc đau bụng. Tuy nhiên, nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng liều, một số thuốc giảm đau có thể gây viêm loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, thận hoặc ảnh hưởng đến tim mạch.

Quan trọng hơn, thuốc giảm đau chỉ giúp làm dịu triệu chứng, chứ không điều trị nguyên nhân gây bệnh. Việc lạm dụng thuốc có thể che lấp dấu hiệu của những bệnh lý nghiêm trọng, khiến người bệnh đến viện khi bệnh đã tiến triển nặng.

Khi nào nên đi khám thay vì tự mua thuốc?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu các triệu chứng kéo dài trên vài ngày, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nặng hơn. Đặc biệt, cần đi khám sớm khi có các biểu hiện như sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực, đau bụng dữ dội, nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài.

Người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và người đang mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc suy thận cũng không nên tự ý dùng thuốc khi có triệu chứng bất thường mà cần được bác sĩ thăm khám.

Thăm khám giúp điều trị đúng nguyên nhân

Điều quan trọng nhất trong điều trị không phải là uống thuốc càng sớm càng tốt, mà là điều trị đúng nguyên nhân. Thông qua việc khai thác triệu chứng, khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh khi cần, bác sĩ sẽ xác định chính xác tình trạng sức khỏe và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc. Có những bệnh chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hoặc theo dõi. Ngược lại, có những bệnh nếu trì hoãn điều trị sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Chủ động chăm sóc sức khỏe tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người dân có các triệu chứng như sốt, ho, đau họng, đau bụng, đau đầu, đau nhức xương khớp, mệt mỏi kéo dài hoặc các dấu hiệu bất thường khác sẽ được bác sĩ thăm khám, tư vấn và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để xác định đúng nguyên nhân.

Thay vì tự mua thuốc và điều trị theo kinh nghiệm hoặc lời truyền miệng, việc được đánh giá bởi bác sĩ giúp người bệnh sử dụng thuốc đúng chỉ định, đúng liều lượng và hạn chế các nguy cơ không mong muốn.

Tự mua thuốc có thể mang lại sự tiện lợi trong chốc lát, nhưng cũng có thể khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nếu sử dụng không đúng cách. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường, hãy để bác sĩ giúp bạn tìm đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Đây chính là cách bảo vệ sức khỏe an toàn và bền vững nhất.