NAM GIỚI SAU 40 TUỔI THƯỜNG BỎ SÓT NHỮNG KIỂM TRA SỨC KHỎE NÀO?

Sau tuổi 40, nhiều nam giới vẫn cảm thấy khỏe mạnh nên chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đường huyết cao hay một số bệnh lý thường có thể tiến triển âm thầm. Vì vậy, khám sức khỏe nam giới tuổi 40 nên tập trung vào những chỉ số có khả năng phản ánh sớm nguy cơ thay vì chờ đến khi có biểu hiện rõ ràng.

Huyết áp – chỉ số đơn giản nhưng dễ bị xem nhẹ

Tăng huyết áp có thể không gây triệu chứng trong thời gian dài. USPSTF khuyến cáo người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên nên được sàng lọc tăng huyết áp; khi phát hiện chỉ số cao tại cơ sở y tế, thường cần đo lại ngoài cơ sở y tế để xác nhận trước khi điều trị.

Nam giới sau 40 tuổi, đặc biệt người thừa cân, ít vận động, hút thuốc, thường xuyên uống rượu bia hoặc có tiền sử gia đình bệnh tim mạch, càng không nên bỏ qua việc theo dõi huyết áp.

Mỡ máu và nguy cơ tim mạch

Một trong những nội dung quan trọng khi kiểm tra sức khỏe nam giới là xét nghiệm mỡ máu.

Xét nghiệm lipid máu thường bao gồm cholesterol toàn phần, LDL, HDL và triglyceride. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị người trưởng thành nên biết các chỉ số cholesterol của mình và lịch kiểm tra cần được điều chỉnh theo nguy cơ cá nhân.

Mỡ máu cao thường không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, nếu nhiều năm không xét nghiệm, một người hoàn toàn có thể không biết mình đang có rối loạn lipid máu.

Đường huyết

Tuổi càng tăng, cộng với lối sống ít vận động, tăng cân và chế độ ăn thiếu cân đối, nguy cơ rối loạn đường huyết cũng cần được quan tâm.

Đường huyết nên được đánh giá cùng huyết áp, cholesterol, cân nặng và các yếu tố nguy cơ khác. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ coi đường huyết là một trong những chỉ số quan trọng khi theo dõi sức khỏe tim mạch.

Nếu có thừa cân, tiền sử gia đình đái tháo đường hoặc từng ghi nhận đường huyết cao, bác sĩ có thể tư vấn tần suất kiểm tra phù hợp hơn.

Cân nặng và vòng bụng

Không ít nam giới chỉ quan tâm đến cân nặng mà bỏ qua vòng bụng.

Mỡ tích tụ vùng bụng thường đi cùng các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và mỡ máu. Do đó, một lần khám sức khỏe không nên chỉ có xét nghiệm máu mà cần kết hợp cân nặng, chỉ số khối cơ thể và vòng bụng.

Nếu cân nặng tăng dần qua từng năm, đây cũng là tín hiệu để xem lại chế độ ăn, vận động và giấc ngủ.

Gan và các vấn đề chuyển hóa

Nam giới thường xuyên sử dụng rượu bia, thừa cân hoặc có mỡ máu, đường huyết bất thường nên chú ý sức khỏe gan.

Xét nghiệm men gan và siêu âm bụng có thể được bác sĩ cân nhắc tùy tình trạng. Gan nhiễm mỡ, men gan tăng hoặc các bất thường khác đôi khi được phát hiện tình cờ trong một lần khám định kỳ dù người bệnh chưa cảm thấy khó chịu.

Điều quan trọng là không tự dùng thuốc hoặc sản phẩm “giải độc gan” khi chưa xác định nguyên nhân.

Đừng quên tầm soát ung thư đại trực tràng

Đây là nội dung nhiều người ở tuổi 40 thường chưa nghĩ tới.

Các hướng dẫn hiện nay khuyến nghị người có nguy cơ trung bình bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Những người có tiền sử gia đình hoặc yếu tố nguy cơ cao có thể cần bắt đầu sớm hơn theo tư vấn của bác sĩ.

Có nhiều phương pháp tầm soát khác nhau, từ xét nghiệm phân đến nội soi đại tràng. Không phải ai cũng cần thực hiện cùng một phương pháp.

Tuyến tiền liệt có phải cứ qua 40 tuổi là phải xét nghiệm PSA?

Không.

Xét nghiệm PSA không phải là xét nghiệm bắt buộc cho mọi nam giới ngay khi bước sang tuổi 40. Thời điểm cân nhắc tầm soát phụ thuộc vào tuổi, tiền sử gia đình, nguy cơ cá nhân và cần được trao đổi với bác sĩ.

Điều này cũng cho thấy một nguyên tắc quan trọng: khám sức khỏe nam giới tuổi 40 không có nghĩa là làm càng nhiều xét nghiệm càng tốt. Danh mục nên được cá nhân hóa.

Khám định kỳ nên nhìn vào tổng thể

Sau tuổi 40, một gói khám hợp lý thường cần đánh giá đồng thời huyết áp, cân nặng, vòng bụng, đường huyết, mỡ máu, chức năng gan thận và các nội dung khác tùy tiền sử, triệu chứng và nguy cơ cá nhân.

Bên cạnh đó, nam giới nên chủ động trao đổi với bác sĩ nếu có đau ngực, khó thở, giảm khả năng gắng sức, rối loạn tiểu tiện, thay đổi đại tiện, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc các biểu hiện kéo dài.

Sau tuổi 40, điều dễ bỏ sót nhất không hẳn là một xét nghiệm cụ thể, mà là thói quen chỉ đi khám khi có bệnh. Khám định kỳ giúp phát hiện những thay đổi khi cơ thể còn chưa biểu hiện rõ, từ đó có hướng theo dõi và điều chỉnh sớm hơn.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, nam giới có thể được tư vấn lựa chọn danh mục kiểm tra sức khỏe phù hợp với độ tuổi, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ cá nhân.