PHỤ NỮ SAU 40 TUỔI NÊN KIỂM TRA SỨC KHỎE ĐỊNH KỲ NHỮNG GÌ?

Sau tuổi 40, cơ thể phụ nữ bắt đầu có nhiều thay đổi liên quan đến nội tiết, chuyển hóa, tim mạch và sức khỏe xương. Nhiều bệnh lý ở giai đoạn sớm lại không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và chủ động điều chỉnh trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.

Khám sức khỏe phụ nữ sau 40 tuổi không có nghĩa là phải thực hiện thật nhiều xét nghiệm. Điều quan trọng là lựa chọn đúng những nội dung phù hợp với tuổi, tiền sử bệnh, tiền sử gia đình và tình trạng sức khỏe hiện tại.

Huyết áp, đường huyết và mỡ máu

Sau tuổi 40, phụ nữ nên chú ý nhiều hơn đến các yếu tố nguy cơ tim mạch và chuyển hóa.

Các chỉ số nên được theo dõi gồm huyết áp, đường huyết, cholesterol, triglyceride, cân nặng và vòng bụng. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ xem huyết áp, cholesterol, đường huyết và cân nặng là những chỉ số quan trọng trong đánh giá sức khỏe tim mạch.

Đặc biệt, người thừa cân, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch cần được bác sĩ tư vấn lịch theo dõi phù hợp hơn.

Kiểm tra sức khỏe gan, thận

Xét nghiệm chức năng gan, thận thường được cân nhắc trong chương trình khám sức khỏe tổng quát.

Những người có mỡ máu cao, đường huyết bất thường, thừa cân, thường xuyên sử dụng rượu bia hoặc đang dùng thuốc dài ngày có thể cần chú ý hơn đến các chỉ số này.

Siêu âm bụng cũng có thể được bác sĩ chỉ định để kiểm tra gan, túi mật, thận và một số cơ quan trong ổ bụng khi phù hợp.

Tầm soát ung thư vú

Đây là nội dung đặc biệt quan trọng ở phụ nữ từ 40 tuổi.

Theo khuyến nghị hiện hành của USPSTF, phụ nữ có nguy cơ trung bình từ 40 đến 74 tuổi nên chụp nhũ ảnh tầm soát mỗi 2 năm.

Tuy nhiên, những người có tiền sử gia đình ung thư vú, mang đột biến gen nguy cơ cao hoặc có bất thường ở vú có thể cần chương trình theo dõi riêng.

Nếu phát hiện khối ở vú, thay đổi hình dạng vú, tiết dịch núm vú, tụt núm vú hoặc thay đổi da vùng vú, nên đi khám sớm thay vì chờ đến lịch tầm soát định kỳ.

Đừng bỏ qua tầm soát ung thư cổ tử cung

Phụ nữ sau 40 tuổi vẫn cần tiếp tục tầm soát ung thư cổ tử cung nếu còn nằm trong độ tuổi được khuyến cáo.

Đối với phụ nữ từ 30 đến 65 tuổi, các phương pháp tầm soát có thể bao gồm xét nghiệm tế bào cổ tử cung, xét nghiệm HPV nguy cơ cao hoặc kết hợp cả hai theo lịch phù hợp.

Tần suất thực hiện phụ thuộc vào loại xét nghiệm và kết quả trước đó. Vì vậy, không nên tự đặt lịch xét nghiệm hằng năm nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Sức khỏe phụ khoa và giai đoạn tiền mãn kinh

Từ khoảng tuổi 40 trở đi, một số phụ nữ bắt đầu xuất hiện những thay đổi liên quan đến giai đoạn tiền mãn kinh như kinh nguyệt không đều, bốc hỏa, khó ngủ, thay đổi tâm trạng hoặc khô âm đạo.

Không phải tất cả các triệu chứng này đều cần xét nghiệm hormone. Bác sĩ thường dựa vào tuổi, biểu hiện lâm sàng và tiền sử để quyết định có cần kiểm tra thêm hay không.

Nếu có rong kinh, ra máu bất thường giữa kỳ, đau vùng chậu kéo dài hoặc chảy máu sau quan hệ, phụ nữ nên đi khám phụ khoa sớm.

Xương và nguy cơ loãng xương

Mật độ xương giảm rõ hơn sau mãn kinh do thay đổi hormone estrogen. Tuy nhiên, phụ nữ vừa bước qua tuổi 40 không nhất thiết phải đo mật độ xương định kỳ.

USPSTF hiện khuyến nghị đo mật độ xương cho phụ nữ từ 65 tuổi trở lên; với phụ nữ đã mãn kinh nhưng dưới 65 tuổi, nên đánh giá yếu tố nguy cơ trước và chỉ tầm soát khi nguy cơ tăng.

Người mãn kinh sớm, nhẹ cân, từng gãy xương, sử dụng corticoid kéo dài hoặc có tiền sử gia đình loãng xương nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm kiểm tra.

Không cần làm tất cả xét nghiệm trong một lần

Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng sau tuổi 40 phải thực hiện toàn bộ xét nghiệm ung thư, hormone, tuyến giáp hay chẩn đoán hình ảnh trong mỗi lần khám.

Thực tế, một chương trình kiểm tra sức khỏe phụ nữ sau 40 tuổi nên được cá nhân hóa. Danh mục cơ bản có thể tập trung vào huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng gan thận và khám lâm sàng; sau đó bổ sung tầm soát ung thư vú, cổ tử cung hoặc những kiểm tra khác dựa trên tuổi và nguy cơ.

Sau tuổi 40, điều quan trọng không phải là khám thật nhiều mà là khám đúng và đều đặn. Phát hiện một chỉ số bất thường khi chưa có triệu chứng thường mang lại nhiều cơ hội điều chỉnh hơn so với chờ đến khi cơ thể lên tiếng.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, phụ nữ có thể được tư vấn lựa chọn danh mục khám sức khỏe phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ cá nhân.