BUỒN NGỦ NHIỀU, TĂNG CÂN VÀ CẢM GIÁC CHẬM CHẠP CÓ NÊN KIỂM TRA NỘI TIẾT?

Buồn ngủ nhiều, tăng cân, khó tập trung và cảm giác cơ thể “chậm chạp” thường dễ bị cho là do thiếu ngủ, stress hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài dù đã nghỉ ngơi tương đối đầy đủ, kiểm tra nội tiết, đặc biệt là chức năng tuyến giáp, có thể là một hướng cần cân nhắc.

Một nguyên nhân thường gặp là suy giáp, nhưng đây không phải khả năng duy nhất. Rối loạn giấc ngủ, thiếu máu, ít vận động, tác dụng của thuốc hoặc các vấn đề chuyển hóa cũng có thể gây biểu hiện tương tự.

Khi nào nên nghĩ đến suy giáp?

Tuyến giáp tạo ra hormone tham gia điều hòa chuyển hóa. Khi hoạt động tuyến giáp giảm, cơ thể có thể xuất hiện:

Mệt mỏi, buồn ngủ nhiều.
Tăng cân.
Khó tập trung.
Dễ lạnh.
Da khô, rụng tóc.
Táo bón.
Nhịp tim chậm.
Kinh nguyệt thay đổi ở phụ nữ.

Nếu nhiều triệu chứng xuất hiện cùng lúc và kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm TSH, FT4 và các kiểm tra liên quan.

Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn, từng điều trị tuyến giáp hoặc có cholesterol tăng không rõ nguyên nhân càng nên lưu ý.

Tăng cân có phải lúc nào cũng do nội tiết?

Không.

Phần lớn trường hợp tăng cân vẫn liên quan đến chế độ ăn, ít vận động, thiếu ngủ hoặc stress kéo dài.

Một số yếu tố khác cũng có thể góp phần như:

Uống nhiều rượu bia.
Ngồi nhiều.
Ăn muộn.
Một số loại thuốc.
Thay đổi chuyển hóa theo tuổi.

Vì vậy, không nên chỉ vì tăng cân mà tự kết luận “rối loạn hormone”.

Bác sĩ cần đánh giá cả lối sống, tiền sử và các triệu chứng đi kèm trước khi quyết định có cần xét nghiệm nội tiết hay không.

Buồn ngủ nhiều cũng có thể do giấc ngủ kém chất lượng

Có người ngủ đủ thời gian nhưng vẫn buồn ngủ vào ban ngày vì giấc ngủ bị gián đoạn.

Ngưng thở khi ngủ là một ví dụ thường bị bỏ sót.

Người bệnh có thể có:

Ngáy to.
Buồn ngủ ban ngày.
Đau đầu buổi sáng.
Khó tập trung.
Thừa cân hoặc béo phì.

Trong trường hợp này, xét nghiệm nội tiết không phải là hướng duy nhất cần nghĩ đến.

Có nên làm nhiều xét nghiệm hormone cùng lúc?

Không cần thiết trong đa số trường hợp.

Xét nghiệm hormone nên dựa trên nghi ngờ cụ thể. Với các triệu chứng như buồn ngủ, tăng cân và chậm chạp, bác sĩ thường ưu tiên đánh giá tuyến giáp và một số nguyên nhân thường gặp khác trước.

Ngoài ra, tùy tình trạng, có thể cân nhắc:

Công thức máu để kiểm tra thiếu máu.
Đường huyết.
Mỡ máu.
Chức năng gan, thận.
Các xét nghiệm nội tiết khác khi có chỉ định.

Làm một “bộ hormone” quá rộng khi chưa có định hướng có thể tạo ra kết quả khó diễn giải và không thật sự cần thiết.

Khi nào nên đi khám?

Nên chủ động kiểm tra nếu tình trạng kéo dài nhiều tuần, ngày càng rõ hoặc ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt.

Đặc biệt cần lưu ý khi có thêm:

Tăng cân nhanh bất thường.
Phù.
Khó thở.
Rối loạn kinh nguyệt kéo dài.
Nhịp tim quá chậm hoặc bất thường.
Mệt mỏi rõ dù đã ngủ đủ.

Những biểu hiện này cần được đánh giá thay vì chỉ tự điều chỉnh chế độ ăn hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung.

Kiểm tra đúng nguyên nhân quan trọng hơn kiểm tra thật nhiều

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người thường xuyên buồn ngủ, tăng cân hoặc cảm thấy cơ thể chậm chạp có thể được bác sĩ đánh giá tổng thể từ giấc ngủ, lối sống, thuốc đang sử dụng đến các vấn đề chuyển hóa và nội tiết.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn kiểm tra tuyến giáp, công thức máu, đường huyết hoặc các xét nghiệm liên quan phù hợp.