U NANG GAN, U NANG THẬN PHÁT HIỆN TÌNH CỜ KHI SIÊU ÂM CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

“U nang gan”, “u nang thận” là những kết luận khiến nhiều người lo lắng khi nhận kết quả siêu âm sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, phần lớn nang đơn thuần ở gan hoặc thận được phát hiện tình cờ là tổn thương lành tính, không gây triệu chứng và không cần điều trị. Điều quan trọng là xác định đó có thực sự là nang đơn giản hay có những đặc điểm bất thường cần kiểm tra thêm.

U nang gan, u nang thận là gì?

Nang là một cấu trúc dạng túi chứa dịch. Nang đơn giản có thể xuất hiện ở gan hoặc một hay cả hai thận và thường được phát hiện khi siêu âm bụng vì một lý do hoàn toàn khác.

Đối với u nang thận đơn giản, NIDDK cho biết phần lớn không gây triệu chứng hoặc vấn đề sức khỏe. Chúng cũng xuất hiện phổ biến hơn khi tuổi tăng.

Tương tự, u nang gan đơn giản là tổn thương lành tính và thường được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc những phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác. Với trường hợp điển hình, không có triệu chứng, nhiều hướng dẫn không yêu cầu điều trị.

Khi nào u nang gan thường không đáng lo?

Nếu siêu âm mô tả một nang gan đơn giản, thành mỏng, chứa dịch và không có những dấu hiệu nghi ngờ khác, phần lớn trường hợp không gây ảnh hưởng đáng kể đến chức năng gan.

Hướng dẫn thực hành năm 2025 về nang gan đơn giản cho biết người không có triệu chứng thường không cần theo dõi hình ảnh định kỳ chỉ vì có nang đơn giản.

Tuy nhiên, nếu nang lớn gây đau hoặc tức vùng bụng, hoặc hình ảnh siêu âm không điển hình, bác sĩ có thể đề nghị CT, MRI hoặc kiểm tra chuyên sâu để xác định bản chất tổn thương. Siêu âm thường đủ để nhận diện nang gan đơn giản, nhưng những nang phức tạp cần được đánh giá thêm.

U nang thận có ảnh hưởng đến chức năng thận không?

Nang thận đơn giản thường không làm giảm chức năng thận và đa số không cần điều trị.

Trong một số ít trường hợp, nang có thể phát triển lớn, gây đau vùng lưng hoặc hông, cản trở dòng nước tiểu, nhiễm trùng hoặc chảy máu. Khi đó, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương án xử trí phù hợp.

Điều cần phân biệt là một vài nang thận đơn giản với bệnh thận đa nang. Bệnh thận đa nang là bệnh di truyền, có nhiều nang phát triển trong thận và có thể liên quan đến tăng huyết áp, suy giảm chức năng thận cũng như nang ở các cơ quan khác.

Vì vậy, nếu siêu âm ghi nhận nhiều nang ở cả hai thận hoặc gia đình có người mắc bệnh thận đa nang, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm.

Những trường hợp nào cần kiểm tra kỹ hơn?

Không nên quá lo khi thấy chữ “nang” trên phiếu siêu âm, nhưng cũng không nên tự kết luận tất cả đều vô hại.

Bạn nên trao đổi với bác sĩ nếu kết quả cho thấy nang có cấu trúc phức tạp, thành dày, vách ngăn, thành phần đặc hoặc hình ảnh chưa xác định rõ. Kích thước nang lớn, tăng nhanh hoặc xuất hiện nhiều nang cũng có thể là lý do để bác sĩ cân nhắc theo dõi thêm.

Ngoài ra, cần đi khám nếu có các biểu hiện như đau bụng hoặc đau vùng hông lưng kéo dài, sốt, tiểu máu, vàng da, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc những triệu chứng bất thường khác.

Những dấu hiệu này không có nghĩa nang chắc chắn nguy hiểm, nhưng cần được đánh giá để loại trừ nguyên nhân khác.

Có cần siêu âm lại thường xuyên không?

Không phải tất cả u nang gan, u nang thận đều cần siêu âm lại định kỳ.

Với nang gan đơn giản, không triệu chứng, hướng dẫn hiện nay không khuyến nghị theo dõi hình ảnh thường xuyên.

Đối với nang thận đơn giản, nếu bác sĩ xác định rõ là nang lành tính và không gây triệu chứng, nhiều trường hợp cũng không cần điều trị. Tần suất theo dõi, nếu có, phụ thuộc vào đặc điểm hình ảnh, kích thước, tuổi và tình trạng sức khỏe của từng người.

Vì vậy, điều quan trọng nhất sau một lần siêu âm không phải là “nang bao nhiêu milimet thì nguy hiểm”, mà là nang thuộc loại nào và hình ảnh có đặc điểm gì.

Phát hiện tình cờ không đồng nghĩa với bệnh nặng

Siêu âm bụng trong khám sức khỏe định kỳ thường phát hiện nhiều bất thường mà trước đó người khám hoàn toàn không biết. Nang gan và nang thận đơn giản là những ví dụ khá điển hình.

Phần lớn nang đơn giản không nguy hiểm và không cần can thiệp. Tuy nhiên, kết quả siêu âm vẫn nên được bác sĩ đọc cùng triệu chứng, xét nghiệm chức năng gan – thận và tiền sử bệnh để quyết định có cần kiểm tra thêm hay không.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, khách hàng có thể thực hiện khám sức khỏe tổng quát, siêu âm bụng và các xét nghiệm phù hợp; khi phát hiện bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn hướng theo dõi hoặc kiểm tra chuyên sâu tùy từng trường hợp.