LÒNG BÀN TAY, BÀN CHÂN HAY LẠNH: DO CƠ ĐỊA HAY TUẦN HOÀN MÁU KÉM?

Lòng bàn tay và bàn chân lạnh là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt vào sáng sớm, ban đêm hoặc khi thời tiết chuyển lạnh. Nhiều người cho rằng đây chỉ là do cơ địa nên không quá quan tâm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo tê bì, đau nhức, da nhợt nhạt hay mệt mỏi, đó có thể là dấu hiệu cho thấy tuần hoàn máu đang gặp vấn đề hoặc cơ thể đang mắc một bệnh lý tiềm ẩn.

Không phải mọi trường hợp tay chân lạnh đều nguy hiểm, nhưng việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp người bệnh chủ động chăm sóc sức khỏe và phát hiện sớm các nguy cơ.

Tay chân lạnh có thể chỉ là do cơ địa, nhưng không nên chủ quan

Ở một số người, đặc biệt là phụ nữ, người có thể trạng gầy hoặc sống trong môi trường lạnh, lòng bàn tay và bàn chân thường có nhiệt độ thấp hơn bình thường. Đây là phản ứng sinh lý khi các mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt cho các cơ quan quan trọng bên trong cơ thể.

Tình trạng này thường cải thiện khi vận động, giữ ấm hoặc thời tiết ấm lên và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu tay chân luôn lạnh ngay cả khi thời tiết bình thường hoặc xuất hiện kèm các triệu chứng khác thì không nên xem đó chỉ là “cơ địa”.

Tuần hoàn máu kém và nhiều bệnh lý có thể là nguyên nhân

Khi máu lưu thông đến bàn tay và bàn chân không đầy đủ, nhiệt độ ở các vùng này sẽ giảm xuống, tạo cảm giác lạnh kéo dài. Đây là một trong những dấu hiệu có thể gặp ở người bị rối loạn tuần hoàn ngoại vi, đặc biệt ở người lớn tuổi, người hút thuốc lá, người ít vận động hoặc mắc bệnh tim mạch.

Ngoài ra, tay chân lạnh cũng có thể liên quan đến thiếu máu. Khi lượng hồng cầu hoặc hemoglobin giảm, khả năng vận chuyển oxy đến các mô bị hạn chế, khiến cơ thể luôn có cảm giác lạnh, da xanh xao, môi nhợt và dễ mệt mỏi.

Một số bệnh lý nội tiết như suy giáp cũng có thể làm giảm chuyển hóa của cơ thể, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy lạnh, tăng cân, da khô, táo bón và buồn ngủ.

Ở người mắc đái tháo đường, tổn thương mạch máu và thần kinh ngoại biên cũng có thể gây lạnh bàn tay, bàn chân, kèm theo cảm giác tê bì hoặc châm chích.

Khi nào nên đi khám?

Nếu lòng bàn tay và bàn chân lạnh chỉ xuất hiện khi trời lạnh và nhanh chóng cải thiện sau khi giữ ấm thì thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, bạn nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện như:

• Tê bì hoặc châm chích ở tay chân.
• Da nhợt nhạt, môi tái.
• Mệt mỏi kéo dài, chóng mặt hoặc hoa mắt.
• Đau khi đi bộ hoặc đau bắp chân khi vận động.
• Vết thương ở bàn chân lâu lành.
• Tay chân đổi màu trắng, tím hoặc xanh khi gặp lạnh.
• Tim đập nhanh, khó thở hoặc đau ngực.

Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý về tuần hoàn, tim mạch, nội tiết hoặc thiếu máu cần được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Cần kiểm tra những gì để tìm nguyên nhân?

Để xác định nguyên nhân gây lạnh tay chân, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và khám lâm sàng. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm công thức máu, đường huyết, HbA1c, chức năng tuyến giáp, mỡ máu, chức năng tim mạch hoặc các xét nghiệm đánh giá tuần hoàn nếu cần thiết.

Việc kiểm tra giúp phân biệt tình trạng sinh lý với các bệnh lý tiềm ẩn, từ đó có hướng điều trị phù hợp thay vì chỉ giữ ấm hoặc tự bổ sung thuốc theo kinh nghiệm.

Chủ động chăm sóc sức khỏe để cải thiện tuần hoàn

Bên cạnh việc điều trị nguyên nhân nếu có bệnh lý, mỗi người nên duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ tuần hoàn máu. Vận động thường xuyên, hạn chế ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu, giữ cân nặng hợp lý, ăn uống đầy đủ chất sắt và vitamin, uống đủ nước, tránh hút thuốc lá và giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh đều góp phần cải thiện lưu thông máu.

Đối với người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu, việc kiểm soát tốt các chỉ số sức khỏe cũng giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng đến tuần hoàn ngoại vi.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người có biểu hiện tay chân lạnh kéo dài, tê bì, mệt mỏi hoặc nghi ngờ các bệnh lý liên quan đến tuần hoàn, thiếu máu, nội tiết hay chuyển hóa sẽ được bác sĩ thăm khám và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để tìm nguyên nhân.

Thông qua khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm và chẩn đoán hỗ trợ phù hợp, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể, tư vấn hướng điều trị hoặc theo dõi, giúp người bệnh yên tâm hơn trong việc chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Lòng bàn tay, bàn chân lạnh có thể chỉ là đặc điểm cơ địa, nhưng cũng có thể là tín hiệu cơ thể đang muốn bạn quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe. Chủ động đi khám khi triệu chứng kéo dài là cách giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn và bảo vệ sức khỏe từ sớm.