VÌ SAO BÁC SĨ LUÔN HỎI TIỀN SỬ GIA ĐÌNH KHI KHÁM SỨC KHỎE?

Khi khám sức khỏe, bác sĩ thường hỏi trong gia đình có ai từng mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim, ung thư hoặc bệnh di truyền hay không. Đây không phải là câu hỏi mang tính thủ tục. Tiền sử gia đình có thể giúp bác sĩ nhận diện sớm nguy cơ sức khỏe của một người, từ đó lựa chọn cách theo dõi và kiểm tra phù hợp hơn.

Tiền sử gia đình giúp nhận diện nguy cơ sớm

Một số bệnh có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở những người có người thân cùng huyết thống từng mắc bệnh.

Ví dụ:

• Đái tháo đường type 2.
• Tăng huyết áp.
• Rối loạn mỡ máu.
• Bệnh tim mạch.
• Một số loại ung thư.
• Một số bệnh di truyền.

Điều này không có nghĩa cha mẹ mắc bệnh thì con chắc chắn sẽ mắc. Tuy nhiên, nguy cơ có thể cao hơn so với người không có tiền sử tương tự.

Không chỉ do gene

Nguy cơ bệnh trong một gia đình không chỉ đến từ yếu tố di truyền.

Các thành viên thường có nhiều điểm chung như:

• Chế độ ăn.
• Thói quen vận động.
• Môi trường sống.
• Cách sử dụng rượu bia, thuốc lá.
• Thói quen chăm sóc sức khỏe.

Vì vậy, tiền sử gia đình giúp bác sĩ nhìn cả yếu tố gene lẫn những thói quen có thể ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.

Có thể cần khám sớm hơn người khác

Nếu gia đình có người mắc bệnh ở tuổi còn trẻ, thông tin này càng có giá trị.

Ví dụ, một người có cha hoặc anh trai từng mắc bệnh tim mạch sớm có thể cần được chú ý hơn về huyết áp, mỡ máu, đường huyết và lối sống.

Tương tự, nếu nhiều người thân mắc cùng một loại ung thư hoặc xuất hiện ung thư ở tuổi trẻ, bác sĩ có thể cân nhắc tư vấn tầm soát sớm hơn hoặc đánh giá nguy cơ chuyên sâu.

Tiền sử gia đình giúp tránh xét nghiệm dàn trải

Biết rõ nguy cơ giúp bác sĩ lựa chọn xét nghiệm có mục tiêu hơn.

Người có tiền sử gia đình đái tháo đường có thể cần chú ý đường huyết và HbA1c. Người có nhiều người thân mắc bệnh tim mạch có thể cần theo dõi huyết áp, mỡ máu và cân nặng kỹ hơn.

Nhờ đó, việc khám sức khỏe định kỳ không chỉ là làm một danh mục giống nhau cho tất cả mọi người.

Nên cung cấp thông tin gì cho bác sĩ?

Nếu có thể, nên biết:

• Người thân nào từng mắc bệnh.
• Mắc bệnh gì.
• Được chẩn đoán ở độ tuổi nào.
• Có nhiều người trong gia đình mắc cùng bệnh hay không.
• Có bệnh di truyền đã được xác định hay không.

Không cần nhớ toàn bộ hồ sơ bệnh án. Chỉ cần những thông tin cơ bản cũng có thể giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ tốt hơn.

Tiền sử gia đình không phải “bản án”

Có nguy cơ gia đình không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc bệnh.

Ngược lại, biết sớm nguy cơ giúp mỗi người có cơ hội điều chỉnh lối sống, kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và thực hiện tầm soát phù hợp hơn.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, khi khám sức khỏe tổng quát, bác sĩ có thể dựa trên tuổi, bệnh nền, lối sống và tiền sử gia đình để tư vấn danh mục kiểm tra phù hợp.

Một câu hỏi về bệnh của cha mẹ hay anh chị em đôi khi có thể giúp bác sĩ nhìn thấy những nguy cơ mà kết quả xét nghiệm hiện tại chưa thể hiện rõ.