Tin tức

THÈM NGỌT BẤT THƯỜNG CÓ PHẢN ÁNH RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA KHÔNG?

Thèm ngọt bất thường không đồng nghĩa chắc chắn đang mắc đái tháo đường hay rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, nếu cảm giác này xuất hiện thường xuyên, khó kiểm soát và đi kèm tăng cân, béo bụng, mệt sau ăn hoặc tiền sử gia đình có đái tháo đường, việc kiểm tra sức khỏe chuyển hóa là điều nên cân nhắc.

Vì sao cơ thể có thể thèm đồ ngọt?

Cảm giác thèm ngọt có thể liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó phổ biến là:

Thiếu ngủ.
Stress kéo dài.
Bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường.
Chế độ ăn nhiều tinh bột tinh chế.
Thói quen dùng nước ngọt, bánh kẹo thường xuyên.
Một số thay đổi về đường huyết và chuyển hóa.

Khi thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nhiều đường, cơ thể cũng dễ hình thành thói quen tìm kiếm vị ngọt, khiến cảm giác “thèm” xuất hiện nhiều hơn.

Có liên quan đến kháng insulin không?

Có thể, nhưng không thể chẩn đoán kháng insulin chỉ dựa vào việc thèm ngọt.

Kháng insulin thường liên quan đến thừa cân, béo bụng, tiền đái tháo đường, đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu.

Một số người có thể thấy nhanh đói, buồn ngủ sau ăn hoặc khó kiểm soát cân nặng, nhưng các biểu hiện này không đặc hiệu.

Vì vậy, nếu có nhiều yếu tố nguy cơ cùng lúc, bác sĩ có thể cân nhắc kiểm tra đường huyết và các chỉ số chuyển hóa.

Khi nào nên kiểm tra đường huyết?

Nên chủ động kiểm tra nếu thèm ngọt đi kèm:

Tăng cân hoặc vòng eo tăng nhanh.
Khát nhiều.
Tiểu nhiều.
Mệt mỏi kéo dài.
Đói nhanh sau bữa ăn.
Tiền sử gia đình có đái tháo đường.
Tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu.
Ít vận động.

Các xét nghiệm thường được sử dụng gồm đường huyết lúc đói và HbA1c. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các kiểm tra khác.

Thèm ngọt sau khi bỏ bữa có đáng lo?

Không nhất thiết.

Khi để bụng quá đói, cơ thể có xu hướng tìm nguồn năng lượng nhanh, vì vậy cảm giác muốn ăn bánh, kẹo hoặc uống nước ngọt có thể tăng lên.

Nếu tình trạng này chủ yếu xuất hiện sau những ngày ăn uống thất thường, điều chỉnh giờ ăn, tăng chất xơ, protein và hạn chế thực phẩm nhiều đường có thể giúp cải thiện.

Có nên cắt hoàn toàn đường?

Không cần cực đoan.

Điều quan trọng hơn là giảm đường bổ sung, nước ngọt, bánh kẹo và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời duy trì bữa ăn cân đối.

Nếu thèm ngọt kéo dài, kiểm soát ăn uống khó hoặc cân nặng tăng dù đã điều chỉnh lối sống, nên đánh giá thêm thay vì chỉ cố “kiêng đường”.

Khi nào cần khám sức khỏe tổng quát?

Nếu thèm ngọt bất thường kéo dài nhiều tuần và đi kèm thay đổi cân nặng, mệt mỏi hoặc các yếu tố nguy cơ chuyển hóa, khám sức khỏe tổng quát có thể giúp kiểm tra: