NGƯỜI THƯỜNG XUYÊN UỐNG NƯỚC NGỌT NÊN THEO DÕI NHỮNG CHỈ SỐ NÀO?

Uống nước ngọt thường xuyên không có nghĩa chắc chắn bạn sẽ mắc bệnh, nhưng thói quen này có thể làm tăng nguy cơ tăng cân, béo phì, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và một số vấn đề chuyển hóa khác. Vì vậy, nếu nước ngọt xuất hiện gần như mỗi ngày trong chế độ ăn, việc theo dõi một số chỉ số sức khỏe định kỳ là điều nên cân nhắc.

Cân nặng, BMI và vòng bụng

Đây là những chỉ số đơn giản nhưng rất đáng chú ý.

Nước ngọt có đường cung cấp lượng năng lượng đáng kể nhưng thường không tạo cảm giác no tương ứng. Khi lượng năng lượng nạp vào thường xuyên vượt quá nhu cầu, cân nặng và lượng mỡ cơ thể có thể tăng theo thời gian. WHO cho biết việc tăng tiêu thụ đồ uống có đường có liên quan đến tăng cân ở người trưởng thành.

Ngoài cân nặng, nên theo dõi vòng bụng vì mỡ tích tụ vùng bụng thường đi cùng nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Nếu cân nặng hoặc vòng bụng tăng dần qua các lần khám, đây là dấu hiệu để xem lại chế độ ăn, lượng nước ngọt và mức độ vận động.

Đường huyết và HbA1c

Một trong những chỉ số quan trọng đối với người thường xuyên uống nước ngọt là đường huyết.

CDC cho biết tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên có liên quan đến nguy cơ đái tháo đường type 2.

Trong khám sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định đường huyết lúc đói. Một số trường hợp có thể thực hiện thêm HbA1c, chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng vài tháng gần đây.

Đặc biệt, người thừa cân, ít vận động, có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc tiểu đường càng nên chú ý đến việc kiểm tra đường huyết định kỳ.

Mỡ máu, đặc biệt là triglyceride

Nhiều người cho rằng chỉ ăn đồ nhiều dầu mỡ mới làm tăng mỡ máu. Thực tế, lượng đường bổ sung cao cũng có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho biết chế độ ăn chứa nhiều carbohydrate đơn giản, đặc biệt đường bổ sung và fructose, có thể làm tăng triglyceride.

Vì vậy, người thường xuyên uống nước ngọt nên theo dõi:

• Cholesterol toàn phần.
• LDL-cholesterol.
• HDL-cholesterol.
• Triglyceride.

Trong đó, triglyceride là chỉ số đặc biệt đáng lưu ý khi chế độ ăn có nhiều đường, nước ngọt hoặc thực phẩm chế biến sẵn.

Huyết áp

Thói quen uống nước ngọt thường xuyên thường không đứng riêng lẻ mà có thể đi cùng ít vận động, thức khuya, ăn nhiều thức ăn nhanh hoặc tăng cân.

CDC ghi nhận tiêu thụ quá nhiều đồ uống có đường có liên quan với tăng huyết áp bên cạnh tăng cân và đái tháo đường type 2.

Do đó, huyết áp nên được đo trong mỗi lần khám sức khỏe. Nếu kết quả cao bất thường, bác sĩ có thể hướng dẫn theo dõi lại vào những thời điểm khác để đánh giá chính xác hơn.

Chức năng gan có cần kiểm tra?

Người thường xuyên uống nước ngọt, đặc biệt khi đồng thời thừa cân, mỡ máu cao hoặc đường huyết bất thường, cũng nên chú ý đến sức khỏe gan.

CDC cho biết việc thường xuyên tiêu thụ đồ uống có đường có liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Trong khám định kỳ, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm men gan và siêu âm bụng tùy theo tuổi, cân nặng và các yếu tố nguy cơ.

Tuy nhiên, men gan bình thường không hoàn toàn loại trừ gan nhiễm mỡ. Vì vậy, kết quả cần được đánh giá cùng những thông tin khác.

Không cần bỏ hoàn toàn, nhưng nên giảm tần suất

Điều quan trọng không phải là hoảng sợ sau một vài lần uống nước ngọt, mà là nhìn vào tần suất và tổng lượng đường bổ sung trong khẩu phần hằng ngày.

Có thể bắt đầu bằng những thay đổi đơn giản như giảm số lần uống mỗi tuần, chọn khẩu phần nhỏ hơn và ưu tiên nước lọc. CDC cũng khuyến khích thay đồ uống có đường bằng nước để giảm lượng đường bổ sung.

Đặc biệt, không nên nghĩ rằng chỉ cần xét nghiệm bình thường là có thể tiếp tục uống nước ngọt không giới hạn. Các chỉ số sức khỏe phản ánh một thời điểm, trong khi nguy cơ chuyển hóa có thể tích lũy theo thời gian.

Với người thường xuyên uống nước ngọt, những chỉ số đáng theo dõi nhất gồm cân nặng, vòng bụng, đường huyết, HbA1c khi phù hợp, mỡ máu, huyết áp và sức khỏe gan. Khám định kỳ giúp nhận ra những thay đổi sớm để điều chỉnh thói quen trước khi chúng trở thành vấn đề sức khỏe rõ ràng.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, khách hàng có thể được tư vấn lựa chọn các xét nghiệm và nội dung kiểm tra phù hợp với chế độ ăn, cân nặng và yếu tố nguy cơ chuyển hóa cá nhân.