ĐỪNG ĐÁNH GIÁ SỨC KHỎE CHỈ BẰNG CẢM GIÁC “TÔI VẪN ỔN”

“Tôi vẫn ăn được, ngủ được, đi làm bình thường” là câu nhiều người dùng để tự đánh giá sức khỏe. Nhưng cảm giác “tôi vẫn ổn” không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ những gì đang diễn ra bên trong cơ thể. Nhiều bệnh mạn tính có thể tiến triển khá âm thầm trong thời gian dài. Người bệnh vẫn sinh hoạt gần như bình thường cho đến khi các chỉ số thay đổi rõ hoặc biến chứng bắt đầu xuất hiện.

Cơ thể có khả năng thích nghi rất tốt

Ở giai đoạn đầu, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường hay gan nhiễm mỡ thường không gây triệu chứng đặc hiệu.

Một người vẫn có thể làm việc bình thường dù huyết áp đã cao, đường huyết bắt đầu tăng hoặc cholesterol vượt mức khuyến nghị.

Đó là vì cơ thể có khả năng bù trừ và thích nghi. Cảm giác khỏe chưa chắc đồng nghĩa mọi chỉ số đều đang ổn định.

Những thay đổi nhỏ thường khó nhận ra bằng cảm giác

Một số vấn đề sức khỏe tiến triển rất chậm:

• Vòng eo tăng dần.
• Huyết áp cao lên từng chút.
• Đường huyết tăng qua từng năm.
• Men gan hoặc mỡ máu thay đổi.
• Chức năng thận giảm nhẹ.
• Thể lực giảm nhưng được cho là “do tuổi”.

Vì diễn tiến từ từ, người bệnh dễ quen với trạng thái mới và không nhận ra cơ thể đã khác trước.

Khi có triệu chứng rõ, bệnh có thể đã tồn tại từ lâu

Đây là lý do nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đi khám vì một vấn đề khác.

Tăng huyết áp có thể chỉ được phát hiện trong một lần đo tình cờ. Đái tháo đường có thể tồn tại trước khi xuất hiện khát nhiều, tiểu nhiều. Bệnh thận giai đoạn sớm cũng có thể chưa gây phù hay tiểu ít.

Phát hiện sớm giúp bác sĩ có nhiều cơ hội can thiệp từ lối sống, theo dõi đến điều trị khi cần.

“Xét nghiệm bình thường” cũng không có nghĩa được chủ quan mãi

Một lần khám bình thường chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm kiểm tra.

Giá trị lớn hơn của khám sức khỏe định kỳ nằm ở việc so sánh kết quả theo thời gian.

Ví dụ, đường huyết vẫn trong giới hạn nhưng tăng dần qua ba lần khám; huyết áp mỗi năm một cao hơn; cân nặng và vòng eo liên tục tăng. Những xu hướng như vậy có thể giúp nhận diện nguy cơ trước khi một chỉ số chính thức vượt ngưỡng bệnh.

Ai càng không nên chỉ dựa vào cảm giác?

Nên chủ động kiểm tra sức khỏe hơn nếu:

• Trên 40 tuổi.
• Thừa cân hoặc béo bụng.
• Ít vận động.
• Hút thuốc hoặc uống nhiều rượu bia.
• Thường xuyên thức khuya.
• Có bệnh nền.
• Có tiền sử gia đình mắc tim mạch, đái tháo đường hoặc ung thư.
• Từng có kết quả xét nghiệm bất thường.

Những yếu tố này có thể làm nguy cơ bệnh tăng lên ngay cả khi cơ thể chưa “báo động”.

Khám sức khỏe không phải để đi tìm bệnh bằng mọi giá

Điều quan trọng không phải là xét nghiệm càng nhiều càng tốt.

Một chương trình khám hợp lý nên dựa trên tuổi, giới tính, nghề nghiệp, bệnh nền, lối sống và tiền sử gia đình. Bác sĩ sẽ giúp lựa chọn những chỉ số thực sự cần theo dõi thay vì kiểm tra dàn trải.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người dân có thể được bác sĩ đánh giá nguy cơ cá nhân và tư vấn danh mục khám sức khỏe phù hợp.