RỐI LOẠN TIỀN ĐÌNH: VÌ SAO KHÔNG PHẢI MỌI TRƯỜNG HỢP CHÓNG MẶT ĐỀU GIỐNG NHAU?

Chóng mặt là triệu chứng rất thường gặp, nhưng không phải cứ chóng mặt là rối loạn tiền đình. Có người cảm thấy phòng quay cuồng, có người chỉ lâng lâng, mất thăng bằng hoặc tối sầm khi đứng dậy. Việc mô tả đúng cảm giác chóng mặt rất quan trọng vì mỗi kiểu có thể gợi ý một nhóm nguyên nhân khác nhau, từ tai trong, huyết áp, tim mạch đến thần kinh.

Chóng mặt quay cuồng thường liên quan hệ tiền đình

Nếu cảm giác rõ nhất là bản thân hoặc không gian xung quanh đang quay, bác sĩ thường nghĩ nhiều hơn đến hệ tiền đình.

Một số tình trạng có thể gặp gồm:

• Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính.
• Viêm dây thần kinh tiền đình.
• Bệnh Ménière.
• Một số bệnh lý tai trong.

Ở chóng mặt tư thế, cơn thường xuất hiện khi xoay đầu, nằm xuống, ngồi dậy hoặc trở mình trên giường và có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Lâng lâng, tối sầm khi đứng lên lại là câu chuyện khác

Nếu người bệnh không thấy quay cuồng mà chỉ thấy choáng, tối mắt hoặc sắp ngất khi đứng dậy, nguyên nhân có thể liên quan đến tụt huyết áp tư thế, mất nước, thiếu máu hoặc một số thuốc.

Trường hợp này nếu chỉ gọi chung là “tiền đình” có thể khiến việc tìm nguyên nhân đi sai hướng.

Bác sĩ có thể cần kiểm tra huyết áp ở các tư thế khác nhau, công thức máu, thuốc đang dùng và tình trạng mất nước.

Mất thăng bằng kéo dài cần đánh giá rộng hơn

Một số người mô tả cảm giác đi không vững, nghiêng sang một bên hoặc chân không chắc nhưng không có cảm giác quay.

Tình trạng này có thể liên quan đến hệ tiền đình, nhưng cũng có thể xuất phát từ:

• Thần kinh.
• Thị lực.
• Bệnh cơ xương khớp.
• Tác dụng phụ của thuốc.
• Tuổi cao.

Vì vậy, bác sĩ thường cần khám thần kinh, dáng đi, phản xạ và khả năng giữ thăng bằng thay vì chỉ tập trung vào tai.

Chóng mặt kèm ù tai hoặc giảm thính lực có ý nghĩa gì?

Nếu chóng mặt đi kèm ù tai, nghe kém hoặc cảm giác đầy tai, bác sĩ có thể chú ý nhiều hơn đến bệnh lý tai trong.

Ngược lại, chóng mặt không kèm triệu chứng tai nhưng có dấu hiệu thần kinh lại cần một hướng đánh giá khác.

Đây là lý do hai người đều nói “tôi bị chóng mặt” nhưng có thể cần những cách kiểm tra hoàn toàn khác nhau.

Khi nào chóng mặt cần đi khám sớm?

Nên chủ động kiểm tra nếu:

• Chóng mặt tái diễn nhiều lần.
• Cơn ngày càng kéo dài hoặc nặng hơn.
• Kèm nôn ói nhiều.
• Có ù tai hoặc giảm thính lực.
• Mất thăng bằng ảnh hưởng việc đi lại.
• Có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.

Đặc biệt, nếu chóng mặt xuất hiện đột ngột kèm yếu hoặc tê một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, nhìn đôi, đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức, cần cấp cứu ngay để loại trừ nguyên nhân thần kinh nguy hiểm.

Có cần chụp MRI khi bị chóng mặt?

Không phải ai cũng cần.

Nhiều trường hợp có thể định hướng nguyên nhân qua cách mô tả triệu chứng, khám tai – thần kinh, đo huyết áp và một số nghiệm pháp chuyên biệt.

Chẩn đoán hình ảnh thường được cân nhắc khi có dấu hiệu thần kinh, triệu chứng bất thường hoặc bác sĩ nghi ngờ nguyên nhân trung ương.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người bị chóng mặt tái diễn có thể được bác sĩ khai thác đặc điểm cơn chóng mặt, bệnh nền và các triệu chứng đi kèm để tư vấn hướng kiểm tra phù hợp.