BẠCH CẦU TĂNG KHI KHÁM SỨC KHỎE CÓ PHẢI LUÔN DO NHIỄM TRÙNG?

Bạch cầu tăng thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến nhiễm trùng, nhưng thực tế đây chỉ là một trong nhiều nguyên nhân có thể xảy ra. Bạch cầu có thể tăng do viêm, căng thẳng, vận động mạnh, hút thuốc, một số loại thuốc hoặc những rối loạn huyết học. Vì vậy, khi xét nghiệm cho thấy bạch cầu cao, không nên tự kết luận mình đang bị nhiễm trùng nếu chưa được bác sĩ đánh giá đầy đủ.

Bạch cầu là gì và vì sao có thể tăng?

Bạch cầu là một thành phần của máu, đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch. Khi cơ thể gặp vi khuẩn, virus hoặc tình trạng viêm, số lượng bạch cầu có thể tăng để tham gia phản ứng bảo vệ.

Tuy nhiên, bạch cầu tăng không phải là một chẩn đoán bệnh.

Trong công thức máu, bác sĩ không chỉ nhìn tổng số bạch cầu mà còn xem từng nhóm như bạch cầu trung tính, lymphocyte, eosinophil, monocyte và basophil. Kiểu tăng của từng nhóm có thể gợi ý những nguyên nhân khác nhau.

Nhiễm trùng là nguyên nhân thường gặp, nhưng không phải duy nhất

Khi cơ thể có nhiễm trùng, đặc biệt một số nhiễm khuẩn, bạch cầu có thể tăng. Người bệnh có thể kèm sốt, đau, ho, tiểu buốt, tiêu chảy hoặc các triệu chứng khác tùy vị trí nhiễm trùng.

Tuy nhiên, một người hoàn toàn không sốt, không đau và không có triệu chứng rõ ràng vẫn có thể có bạch cầu tăng nhẹ trong một lần khám sức khỏe.

Điều này có thể liên quan đến nhiều yếu tố tạm thời khác.

Căng thẳng và vận động mạnh cũng có thể làm bạch cầu tăng

Một đợt căng thẳng thể chất hoặc tinh thần có thể làm số lượng bạch cầu thay đổi trong thời gian ngắn.

Ví dụ, người vừa tập thể dục cường độ cao, thiếu ngủ, làm việc quá sức, vừa trải qua chấn thương hoặc căng thẳng cấp tính có thể ghi nhận bạch cầu tăng tạm thời.

Do đó, nếu chỉ số chỉ tăng nhẹ và không có triệu chứng, bác sĩ đôi khi sẽ hỏi kỹ về tình trạng trước ngày xét nghiệm trước khi quyết định có cần kiểm tra thêm hay không.

Hút thuốc và một số thuốc cũng có thể ảnh hưởng

Người hút thuốc lâu năm có thể có số lượng bạch cầu cao hơn mức thông thường.

Ngoài ra, một số loại thuốc như corticosteroid và một số thuốc khác có thể làm thay đổi số lượng bạch cầu.

Vì vậy, khi đi khám, người bệnh nên cung cấp đầy đủ danh sách thuốc đang sử dụng, kể cả thuốc không kê đơn và thực phẩm bổ sung.

Không nên tự ngưng thuốc chỉ vì thấy chỉ số bạch cầu tăng.

Dị ứng, viêm và ký sinh trùng cũng cần được xem xét

Không phải mọi bất thường bạch cầu đều giống nhau.

Ví dụ, tăng eosinophil có thể gặp trong một số tình trạng dị ứng hoặc nhiễm ký sinh trùng. Trong khi đó, các kiểu thay đổi khác của công thức bạch cầu có thể liên quan đến phản ứng viêm hoặc những tình trạng miễn dịch khác.

Chính vì vậy, việc chỉ nhìn con số tổng bạch cầu mà không đọc công thức bạch cầu có thể khiến người bệnh hiểu sai kết quả.

Khi nào bạch cầu tăng cần được kiểm tra kỹ hơn?

Một kết quả bạch cầu tăng nhẹ, xuất hiện đơn độc và không có triệu chứng có thể được bác sĩ hẹn kiểm tra lại.

Tuy nhiên, cần chú ý hơn nếu bạch cầu tăng cao rõ rệt, kéo dài qua nhiều lần xét nghiệm hoặc đi kèm những bất thường khác như thiếu máu, giảm tiểu cầu hoặc thay đổi bất thường trong công thức bạch cầu.

Người bệnh cũng nên đi khám nếu có các biểu hiện như sốt kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi đêm nhiều, nổi hạch, mệt mỏi tăng dần, bầm tím hoặc chảy máu bất thường.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh nghiêm trọng, nhưng cần được đánh giá sớm.

Có phải cứ bạch cầu tăng là cần dùng kháng sinh?

Không.

Đây là một trong những hiểu lầm thường gặp nhất.

Kháng sinh chỉ có vai trò trong những trường hợp nhiễm khuẩn phù hợp. Bạch cầu tăng do stress, thuốc, hút thuốc, viêm không do vi khuẩn hoặc nguyên nhân khác sẽ không được giải quyết chỉ bằng kháng sinh.

Tự dùng kháng sinh khi chưa xác định nguyên nhân có thể gây tác dụng phụ và góp phần làm tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Sau khi phát hiện bạch cầu tăng nên làm gì?

Bác sĩ thường đánh giá kết quả cùng triệu chứng, công thức bạch cầu, các chỉ số máu khác và tiền sử sức khỏe.

Tùy trường hợp, người bệnh có thể chỉ cần xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian. Nếu nghi ngờ nhiễm trùng hoặc nguyên nhân khác, bác sĩ có thể chỉ định thêm CRP, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh hoặc các kiểm tra chuyên sâu phù hợp.

Bạch cầu tăng khi khám sức khỏe không phải lúc nào cũng do nhiễm trùng và càng không đồng nghĩa phải dùng kháng sinh. Giá trị của kết quả nằm ở việc xác định mức tăng, nhóm bạch cầu nào thay đổi, có triệu chứng hay không và bất thường đó có kéo dài qua nhiều lần xét nghiệm hay không.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, khách hàng có kết quả công thức máu bất thường có thể được bác sĩ tư vấn ý nghĩa chỉ số, đánh giá nguyên nhân và hướng dẫn kiểm tra thêm khi cần.