NGƯỜI VỪA BƯỚC SANG TUỔI 30 NÊN BẮT ĐẦU THEO DÕI NHỮNG CHỈ SỐ NÀO?

Tuổi 30 thường là giai đoạn công việc bắt đầu ổn định hơn, trách nhiệm gia đình nhiều hơn và nhịp sống cũng bận rộn hơn. Đây cũng là thời điểm nhiều người bắt đầu ngủ ít, ngồi nhiều, ít vận động, ăn uống thất thường hoặc thường xuyên chịu áp lực.

Cơ thể ở tuổi 30 có thể vẫn rất khỏe, nhưng đây là giai đoạn phù hợp để bắt đầu hình thành thói quen theo dõi sức khỏe định kỳ thay vì chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng. Không phải ai bước sang tuổi 30 cũng cần thực hiện một gói xét nghiệm thật lớn. Điều quan trọng hơn là biết những chỉ số nền tảng nào nên được quan tâm và theo dõi theo thời gian.

1. Huyết áp

Tăng huyết áp có thể diễn tiến âm thầm và nhiều người không có biểu hiện rõ ràng.

Vì vậy, huyết áp là một trong những chỉ số đơn giản nhưng rất đáng theo dõi từ tuổi 30, đặc biệt nếu bạn:

• Thừa cân hoặc béo phì.
• Ít vận động.
• Thường xuyên ăn mặn.
• Uống nhiều rượu bia.
• Có người thân mắc tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.

Không nên chỉ đo huyết áp một lần rồi kết luận. Giá trị theo dõi nằm ở việc xem chỉ số có ổn định hay có xu hướng tăng dần theo thời gian.

2. Cân nặng, BMI và vòng eo

Bước sang tuổi 30, tốc độ chuyển hóa và lối sống thay đổi có thể khiến cân nặng tăng dần mà bản thân không nhận ra.

Ngoài cân nặng và BMI, vòng eo cũng là chỉ số cần lưu ý vì mỡ tập trung vùng bụng có liên quan đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

Nếu cân nặng tăng liên tục qua từng năm, đây là lúc nên xem lại chế độ ăn, mức độ vận động và giấc ngủ thay vì chờ đến khi xuất hiện bệnh lý.

3. Đường huyết

Đái tháo đường type 2 không chỉ là bệnh của người lớn tuổi.

Người trẻ thừa cân, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ hoặc người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa có thể cần kiểm tra sớm hơn.

Bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm đường huyết lúc đói hoặc HbA1c tùy trường hợp.

Một kết quả bất thường không đồng nghĩa chắc chắn mắc đái tháo đường nhưng có thể là tín hiệu để điều chỉnh lối sống và theo dõi sớm hơn.

4. Mỡ máu

Cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C và triglyceride là những chỉ số thường được đánh giá khi kiểm tra nguy cơ tim mạch.

Ở tuổi 30, đặc biệt với người ít vận động, tăng cân, hút thuốc, thường xuyên ăn nhiều chất béo hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm, việc biết các chỉ số mỡ máu của mình có ý nghĩa quan trọng.

Điều đáng lưu ý là mỡ máu cao thường không gây đau hay triệu chứng đặc hiệu.

Một người có thể cảm thấy hoàn toàn bình thường nhưng LDL-C hoặc triglyceride đã tăng trong nhiều năm.

5. Chức năng gan

Men gan như AST, ALT thường xuất hiện trong các gói khám sức khỏe định kỳ.

Người tuổi 30 nên chú ý hơn đến gan nếu:

• Thường xuyên uống rượu bia.
• Thừa cân hoặc béo bụng.
• Có gan nhiễm mỡ.
• Đang sử dụng thuốc kéo dài.
• Có nguy cơ viêm gan virus.

Ngoài men gan, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm gan hoặc các xét nghiệm khác nếu cần.

Men gan bình thường cũng không có nghĩa chắc chắn gan hoàn toàn không có vấn đề, vì vậy kết quả cần được đánh giá cùng tiền sử và các yếu tố nguy cơ.

6. Chức năng thận

Creatinin, độ lọc cầu thận ước tính và xét nghiệm nước tiểu là những công cụ thường được sử dụng để đánh giá chức năng thận.

Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền sử sỏi thận, thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau hoặc có người thân mắc bệnh thận càng nên chú ý.

Bệnh thận mạn có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Theo dõi từ sớm giúp nhận diện các yếu tố nguy cơ trước khi chức năng thận suy giảm đáng kể.

7. Công thức máu

Công thức máu là xét nghiệm cơ bản giúp đánh giá hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Xét nghiệm này có thể hỗ trợ phát hiện một số tình trạng như thiếu máu hoặc bất thường tế bào máu.

Đặc biệt, phụ nữ có kinh nguyệt nhiều, người thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt, ăn uống thiếu chất hoặc rụng tóc nhiều có thể cần được đánh giá thêm tình trạng sắt theo chỉ định.

8. Viêm gan B và viêm gan C

Nếu chưa từng biết tình trạng viêm gan B, C của mình, tuổi 30 là thời điểm phù hợp để trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm.

Đối với viêm gan B, điều quan trọng không chỉ là biết mình có nhiễm virus hay không mà còn cần biết đã có miễn dịch hay chưa để được tư vấn tiêm vaccine nếu phù hợp.

Viêm gan B và C có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm nên không nên chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh để loại trừ.

9. Tuyến giáp có cần kiểm tra thường xuyên?

Không phải tất cả người 30 tuổi đều cần xét nghiệm tuyến giáp định kỳ.

Tuy nhiên, bác sĩ có thể chỉ định TSH hoặc các xét nghiệm liên quan nếu xuất hiện những biểu hiện như:

• Tăng hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân.
• Tim đập nhanh.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Khó chịu với nóng hoặc lạnh.
• Rụng tóc nhiều.
• Rối loạn kinh nguyệt.
• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp.

Điểm quan trọng là xét nghiệm dựa trên nguy cơ thay vì thực hiện hàng loạt chỉ vì bước sang một độ tuổi mới.

10. Sức khỏe sinh sản và các chương trình tầm soát phù hợp giới tính

Bên cạnh những chỉ số chung, nam và nữ ở tuổi 30 có những vấn đề riêng cần quan tâm.

Phụ nữ nên trao đổi với bác sĩ về tầm soát ung thư cổ tử cung theo độ tuổi và lịch sử tầm soát, đồng thời khám phụ khoa khi có triệu chứng bất thường.

Nam giới nên chú ý những thay đổi về sức khỏe sinh dục, tiết niệu hoặc khả năng sinh sản nếu có triệu chứng. Không nhất thiết phải thực hiện hàng loạt xét nghiệm hormone hoặc dấu ấn ung thư khi không có chỉ định.

Một người 30 tuổi khỏe mạnh, không có yếu tố nguy cơ sẽ có kế hoạch theo dõi khác với người đang thừa cân, hút thuốc, làm việc ca đêm, có tăng huyết áp hoặc gia đình có tiền sử bệnh tim mạch, đái tháo đường. Điều quan trọng nhất là bắt đầu có mốc sức khỏe cá nhân và duy trì việc theo dõi.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người bước sang tuổi 30 có thể được bác sĩ tư vấn lựa chọn danh mục kiểm tra phù hợp thay vì thực hiện xét nghiệm dàn trải.