Đi khám lúc chưa có triệu chứng: Bác sĩ có thể phát hiện được những gì?

Nhiều người chỉ đi khám khi cơ thể bắt đầu đau, mệt, chóng mặt, khó thở hoặc xuất hiện một triệu chứng khiến mình lo lắng. Nhưng trong thực tế, không ít vấn đề sức khỏe có thể bắt đầu từ trước đó khá lâu mà người bệnh chưa cảm nhận được. Đi khám khi chưa có triệu chứng không có nghĩa là “đi tìm bệnh bằng mọi giá”. Giá trị chính nằm ở việc đánh giá các yếu tố nguy cơ, phát hiện một số bất thường sớm và có dữ liệu để theo dõi sức khỏe theo thời gian.

Tăng huyết áp có thể được phát hiện rất tình cờ

Tăng huyết áp giai đoạn đầu thường không gây biểu hiện rõ.

Một người vẫn làm việc, sinh hoạt bình thường nhưng huyết áp đã cao hơn mức nên có. Vì vậy, đo huyết áp là một bước rất cơ bản nhưng có giá trị trong khám sức khỏe định kỳ.

Nếu kết quả cao, bác sĩ còn cần đánh giá lại nhiều lần và xem xét các yếu tố liên quan trước khi kết luận.

Đường huyết có thể thay đổi trước khi bạn thấy khát hay mệt

Tiền đái tháo đường và giai đoạn sớm của rối loạn đường huyết thường không có triệu chứng điển hình.

Một người chưa hề khát nhiều, tiểu nhiều hay sụt cân vẫn có thể xuất hiện bất thường trên đường huyết lúc đói hoặc HbA1c.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý ở người thừa cân, béo bụng, ít vận động hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.

Mỡ máu cao thường không thể “cảm nhận” được

Cholesterol và triglyceride tăng thường không gây đau hay khó chịu ngay.

Đó là lý do nhiều người chỉ phát hiện rối loạn mỡ máu trong một lần xét nghiệm định kỳ.

Kết quả mỡ máu sau đó cần được đặt trong bối cảnh tuổi, huyết áp, hút thuốc, đái tháo đường và nguy cơ tim mạch tổng thể để bác sĩ tư vấn phù hợp.

Gan nhiễm mỡ và men gan tăng có thể diễn tiến âm thầm

Gan có khả năng bù trừ khá tốt nên một số bất thường ở gan có thể chưa tạo ra triệu chứng rõ.

Người thừa cân, uống rượu bia thường xuyên hoặc có rối loạn chuyển hóa có thể được bác sĩ cân nhắc kiểm tra chức năng gan và siêu âm khi phù hợp.

Điều quan trọng là men gan bình thường cũng không đồng nghĩa chắc chắn không có gan nhiễm mỡ, và một lần men gan tăng nhẹ cũng chưa đủ để kết luận bệnh.

Xét nghiệm máu có thể phát hiện thiếu máu hoặc bất thường huyết học

Thiếu máu nhẹ đôi khi chỉ gây mệt mơ hồ, hoặc thậm chí chưa tạo ra cảm giác gì đặc biệt.

Công thức máu có thể giúp phát hiện bất thường về hồng cầu, hemoglobin, bạch cầu hoặc tiểu cầu.

Nếu kết quả lệch, bác sĩ sẽ dựa vào kiểu bất thường và tiền sử để quyết định có cần kiểm tra nguyên nhân sâu hơn hay không.

Chức năng thận cũng có thể thay đổi trước khi xuất hiện phù

Ở giai đoạn đầu, bệnh thận có thể chưa gây phù chân, tiểu ít hay mệt rõ.

Tùy nhóm nguy cơ, bác sĩ có thể cân nhắc creatinine, mức lọc cầu thận ước tính hoặc xét nghiệm nước tiểu.

Người có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc sử dụng một số thuốc dài ngày thường cần được chú ý hơn.

Khám sức khỏe còn giúp phát hiện yếu tố nguy cơ, không chỉ bệnh

Đôi khi điều quan trọng nhất sau một lần khám không phải là tên của một bệnh, mà là việc nhận ra:

• Vòng eo đang tăng.
• Cân nặng tăng nhanh.
• Huyết áp có xu hướng cao dần.
• Đường huyết tiến gần ngưỡng bất thường.
• Mỡ máu bắt đầu thay đổi.
• Lối sống đang khiến nguy cơ tim mạch tăng lên.

Khám sức khỏe hợp lý không phải là làm càng nhiều càng tốt. Bác sĩ cần dựa trên độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tiền sử gia đình, bệnh sử, thuốc đang dùng và lối sống để lựa chọn nội dung kiểm tra phù hợp.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người chưa có triệu chứng vẫn có thể được đánh giá sức khỏe tổng quát và tư vấn danh mục kiểm tra theo nguy cơ cá nhân, thay vì xét nghiệm dàn trải. Đi khám lúc chưa có triệu chứng không phải để chứng minh rằng mình đang có bệnh. Đó là cơ hội để biết những gì cơ thể chưa kịp “nói ra”, nhận diện nguy cơ sớm và chủ động điều chỉnh khi mọi thứ vẫn còn ở giai đoạn dễ kiểm soát hơn.