Trước khi khám sức khỏe có cần nhịn ăn không?

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất trước khi khám sức khỏe tổng quát là: “Có cần nhịn ăn không?” Câu trả lời là: không phải mọi gói khám đều cần nhịn ăn. Việc nhịn ăn phụ thuộc vào loại xét nghiệm và kỹ thuật được thực hiện trong ngày khám. Nếu gói có kiểm tra đường huyết lúc đói, một số xét nghiệm mỡ máu hoặc siêu âm bụng, người bệnh thường sẽ được hướng dẫn nhịn ăn trước.

Khi nào thường cần nhịn ăn?

Nhịn ăn thường được yêu cầu khi cần đánh giá một số chỉ số chuyển hóa hoặc thực hiện kỹ thuật cần dạ dày rỗng.

Ví dụ:

• Đường huyết lúc đói.
• Một số trường hợp xét nghiệm mỡ máu.
• Một số xét nghiệm chuyển hóa khác theo chỉ định.
• Siêu âm bụng trong một số tình huống.

Thời gian nhịn ăn thường được cơ sở y tế hướng dẫn trước, phổ biến là khoảng 8 giờ đối với xét nghiệm đường huyết lúc đói.

Nhịn ăn có nghĩa là không được uống nước?

Trong nhiều trường hợp, nước lọc vẫn có thể được uống với lượng vừa phải, trừ khi cơ sở y tế có hướng dẫn khác.

Ngược lại, nên tránh:

• Cà phê.
• Trà có đường.
• Nước ngọt.
• Sữa.
• Nước trái cây.
• Đồ uống năng lượng.
• Rượu bia.

Những loại đồ uống này có thể ảnh hưởng đến một số kết quả xét nghiệm.

Có phải mỡ máu lúc nào cũng cần nhịn ăn?

Hiện nay, nhiều trường hợp xét nghiệm lipid máu có thể thực hiện mà không cần nhịn ăn. Tuy nhiên, bác sĩ vẫn có thể yêu cầu nhịn ăn khi cần đánh giá triglyceride chính xác hơn hoặc khi muốn kết hợp nhiều xét nghiệm khác trong cùng một lần lấy máu.

Vì vậy, tốt nhất là làm theo hướng dẫn cụ thể của nơi khám thay vì tự quyết định.

Trước ngày khám nên tránh gì?

Để kết quả phản ánh gần với tình trạng thực tế hơn, nên:

• Hạn chế rượu bia trước ngày khám.
• Tránh vận động quá sức vào tối hôm trước.
• Ngủ đủ nếu có thể.
• Không ăn quá nhiều đồ dầu mỡ vào bữa tối.
• Uống đủ nước.
• Không tự dùng thêm vitamin hoặc thực phẩm bổ sung chỉ để “cải thiện chỉ số”.

Một đêm thức khuya, uống nhiều rượu hoặc tập luyện nặng cũng có thể làm một số chỉ số thay đổi tạm thời.

Nếu lỡ ăn sáng thì có khám được không?

Vẫn có thể khám. Không phải toàn bộ buổi khám sẽ bị hủy chỉ vì đã ăn sáng. Bác sĩ có thể:

• Thực hiện các phần khám lâm sàng trước.
• Làm những xét nghiệm không yêu cầu nhịn ăn.
• Hẹn một số xét nghiệm cần nhịn ăn vào thời điểm khác.
• Diễn giải kết quả trong bối cảnh người bệnh đã ăn.

Không phải cứ khám sức khỏe là phải nhịn ăn. Điều cần làm là xác định trước gói khám có những xét nghiệm nào và tuân theo hướng dẫn cụ thể. Nhịn đúng khi cần sẽ giúp kết quả có giá trị hơn; nhịn không cần thiết chỉ khiến buổi khám thêm mệt mỏi.