Hay bị viêm phế quản tái đi tái lại: Có nên kiểm tra chức năng phổi?

Có người năm nào cũng vài lần ho kéo dài, khạc đờm, tức ngực hoặc được chẩn đoán “viêm phế quản”. Uống thuốc thì đỡ, nhưng một thời gian sau lại tái phát. Khi tình trạng này lặp đi lặp lại, câu hỏi nên đặt ra không chỉ là “lần này có viêm phế quản nữa không?”, mà còn là “đường thở có đang tồn tại một vấn đề nền nào không?” Trong một số trường hợp, đo chức năng hô hấp có thể giúp bác sĩ tìm câu trả lời rõ hơn.

Viêm phế quản tái diễn không phải lúc nào cũng chỉ do nhiễm trùng

Ho, khạc đờm và tức ngực có thể xuất hiện sau nhiễm virus đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu tình trạng tái diễn nhiều lần trong năm, bác sĩ có thể cần nghĩ đến các nguyên nhân khác như:

• Hen phế quản.
• COPD.
• Tăng phản ứng đường thở sau nhiễm virus.
• Tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc, bụi hoặc hóa chất.
• Trào ngược dạ dày – thực quản.
• Viêm mũi xoang kéo dài làm kích thích ho.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi mỗi đợt “viêm phế quản” đều có kèm khò khè hoặc khó thở.

Khi nào nên nghĩ đến hen phế quản?

Hen không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng một cơn khó thở điển hình.

Một số người chủ yếu có:

• Ho tái diễn.
• Ho về đêm hoặc sáng sớm.
• Ho sau khi vận động.
• Khò khè từng đợt.
• Nặng ngực.
• Triệu chứng tăng khi thay đổi thời tiết.
• Hay “viêm phế quản” sau mỗi lần cảm cúm.

Nếu có những đặc điểm này, đo chức năng hô hấp có thể giúp phát hiện tình trạng tắc nghẽn đường thở và đánh giá đáp ứng sau thuốc giãn phế quản.

Người hút thuốc lâu năm càng nên chú ý

Nếu thường xuyên ho có đờm, hụt hơi khi đi nhanh hoặc leo cầu thang và có tiền sử hút thuốc, bác sĩ có thể cần đánh giá nguy cơ COPD.

Ở giai đoạn đầu, X-quang phổi có thể chưa cho thấy thay đổi rõ. Trong khi đó, hô hấp ký giúp đánh giá luồng khí thở ra và phát hiện kiểu tắc nghẽn thông khí.

Việc phát hiện sớm có ý nghĩa vì người bệnh có thể điều chỉnh yếu tố nguy cơ, đặc biệt là hút thuốc, trước khi chức năng phổi giảm thêm.

Đo chức năng phổi có thể cho biết điều gì?

Hô hấp ký có thể giúp bác sĩ đánh giá:

• Có tắc nghẽn đường thở hay không.
• Mức độ tắc nghẽn.
• Lưu lượng khí thở ra.
• Khả năng cải thiện sau thuốc giãn phế quản.
• Có gợi ý bất thường thông khí cần kiểm tra sâu hơn không.

Khi nào chưa chắc cần đo ngay?

Nếu chỉ có một đợt viêm phế quản cấp sau cảm cúm, đã hồi phục hoàn toàn và trước đó không có ho, khò khè hay khó thở tái diễn, chưa chắc cần đo chức năng hô hấp ngay.

Bác sĩ thường cân nhắc khi triệu chứng:

• Lặp lại nhiều lần.
• Kéo dài.
• Không giải thích được bằng nhiễm trùng đơn thuần.
• Đi kèm khó thở hoặc khò khè.
• Ảnh hưởng rõ đến vận động và sinh hoạt.

Nếu năm nào cũng vài lần “viêm phế quản”, việc chỉ dùng thuốc cho từng đợt có thể chưa đủ. Đôi khi điều cần tìm là một tình trạng đường thở mạn tính đang bị bỏ sót. Khi xác định đúng nguyên nhân, hướng phòng ngừa và điều trị lâu dài sẽ rõ ràng hơn.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người thường xuyên ho, khò khè, hụt hơi hoặc viêm phế quản tái diễn có thể được bác sĩ đánh giá để xác định có cần đo chức năng hô hấp, chụp X-quang hoặc thực hiện thêm các kiểm tra phù hợp.