Ngày thứ 4 của sốt xuất huyết: Vì sao cảm giác “đỡ sốt” chưa đồng nghĩa đã qua nguy hiểm?

Với nhiều bệnh do virus, khi nhiệt độ bắt đầu giảm, người bệnh thường nghĩ mình đang hồi phục. Nhưng với sốt xuất huyết Dengue, đặc biệt vào khoảng ngày thứ 4 của bệnh, cảm giác “đỡ sốt” chưa chắc đã đồng nghĩa nguy hiểm đã qua. WHO cho biết giai đoạn nguy kịch của sốt xuất huyết thường xuất hiện trong khoảng ngày 3–7 kể từ khi khởi phát bệnh, thường trùng với thời điểm thân nhiệt bắt đầu giảm. CDC cũng lưu ý các dấu hiệu cảnh báo nặng thường xuất hiện trong 24–48 giờ sau khi hết sốt.

Vì sao ngày thứ 4 lại cần theo dõi đặc biệt?

Ở một số người bệnh, khi sốt giảm, tính thấm thành mạch có thể tăng lên, khiến huyết tương thoát ra khỏi lòng mạch. Đây là cơ chế có thể dẫn đến cô đặc máu, giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc nếu diễn tiến nặng.

WHO ghi nhận giai đoạn nguy kịch thường bắt đầu quanh thời điểm hạ sốt, đặc biệt vào ngày 4–5 của bệnh, dù có thể dao động từ ngày 3 đến ngày 7.

Điều này lý giải vì sao một người có thể không còn sốt cao nhưng lại bắt đầu mệt hơn, đau bụng, nôn hoặc trở nên lừ đừ.

Hạ sốt thế nào mới thật sự là dấu hiệu tốt?

Nếu nhiệt độ giảm đồng thời với:

• Tỉnh táo hơn.
• Ăn uống khá hơn.
• Không đau bụng.
• Không nôn nhiều.
• Tiểu bình thường.
• Không chảy máu bất thường.
• Thể trạng cải thiện rõ.

thì khả năng đang hồi phục sẽ thuận lợi hơn.

Ngược lại, hết sốt nhưng người yếu đi mới là điểm cần đặc biệt lưu ý.

Những dấu hiệu nào cần đi viện ngay?

CDC khuyến cáo người bệnh cần được đánh giá khẩn nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau khi sốt giảm, gồm:

• Đau bụng hoặc ấn đau bụng.
• Nôn nhiều hoặc nôn liên tục.
• Chảy máu mũi, chảy máu chân răng.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân có máu.
• Mệt lả, bồn chồn hoặc kích thích bất thường.
• Khó thở.

Da lạnh, ẩm, tiểu ít hoặc tình trạng tỉnh táo giảm cũng là những dấu hiệu không nên chờ đợi tại nhà.

Tiểu cầu giảm có phải là dấu hiệu quan trọng nhất?

Tiểu cầu là một chỉ số cần theo dõi nhưng không thể dùng một mình để đánh giá mức độ nặng của sốt xuất huyết.

Bác sĩ còn theo dõi hematocrit, huyết áp, mạch, lượng nước tiểu, tình trạng chảy máu, dấu hiệu thoát huyết tương và diễn tiến toàn thân.

Có trường hợp tiểu cầu đang giảm nhưng người bệnh vẫn ổn định. Ngược lại, một người chưa giảm tiểu cầu quá sâu nhưng đau bụng, nôn nhiều hoặc mệt lả vẫn có thể đang bước vào giai đoạn nguy hiểm.

Trong sốt xuất huyết, lượng dịch cần được tính toán và điều chỉnh theo từng giai đoạn. Truyền quá mức có thể gây quá tải dịch, đặc biệt khi bước sang giai đoạn hồi phục và dịch bắt đầu quay trở lại lòng mạch.

Người bệnh nên uống đủ nước theo hướng dẫn, tái khám đúng hẹn và theo dõi sát diễn tiến trong những ngày nguy cơ cao.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người đang theo dõi sốt xuất huyết có thể được bác sĩ đánh giá ngày bệnh, triệu chứng, công thức máu và các dấu hiệu cảnh báo để tư vấn hướng theo dõi phù hợp. Nếu có dấu hiệu nghi sốt xuất huyết nặng, cần ưu tiên nhập viện hoặc cấp cứu.