Sốt xuất huyết kèm đau vùng gan: Khi nào cần đánh giá sớm?

Trong sốt xuất huyết Dengue, đau bụng là một trong những dấu hiệu cần được chú ý, đặc biệt nếu đau rõ ở vùng hạ sườn phải – vị trí tương ứng với vùng gan. Không phải cứ đau vùng gan là đã có tổn thương gan nặng. Tuy nhiên, nếu cơn đau tăng dần, đi kèm nôn nhiều, mệt lả, chảy máu bất thường hoặc xuất hiện vào giai đoạn hạ sốt, người bệnh cần được đánh giá sớm. CDC và WHO đều xếp đau bụng hoặc ấn đau bụng vào nhóm dấu hiệu cảnh báo của sốt xuất huyết.

Vì sao sốt xuất huyết có thể gây đau vùng gan?

Virus Dengue có thể ảnh hưởng đến gan ở nhiều mức độ khác nhau. Một số người chỉ có men gan tăng nhẹ, trong khi một số trường hợp nặng hơn có thể xuất hiện viêm gan, gan to hoặc rối loạn chức năng gan.

Ngoài ra, đau vùng hạ sườn phải trong sốt xuất huyết không chỉ đến từ gan. Tình trạng thoát huyết tương, dịch ổ bụng hoặc phản ứng viêm cũng có thể góp phần gây cảm giác căng tức hoặc đau bụng.

Vì vậy, vị trí đau chỉ là một phần của đánh giá; bác sĩ còn phải xem toàn bộ diễn tiến bệnh.

Khi nào đau vùng gan trở thành dấu hiệu đáng lo?

Cần đi khám sớm nếu đau hạ sườn phải hoặc đau bụng xuất hiện cùng một trong các biểu hiện:

• Đau tăng dần hoặc đau liên tục.
• Ấn bụng thấy đau rõ.
• Nôn nhiều hoặc nôn liên tục.
• Mệt lả, lừ đừ hoặc bồn chồn.
• Chảy máu chân răng, chảy máu mũi.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Tiểu ít.
• Khó thở.
• Tay chân lạnh, da tái.
• Đã hết sốt nhưng thể trạng lại xấu đi.

WHO lưu ý các dấu hiệu nặng của Dengue thường có thể xuất hiện sau khi sốt đã giảm, trong đó đau bụng dữ dội, nôn kéo dài, chảy máu và mệt nhiều là những biểu hiện cần được chăm sóc ngay.

Gan to có ý nghĩa gì?

Trong phân loại Dengue, gan to rõ khi khám được xem là một dấu hiệu cảnh báo cần theo dõi sát.

Người bệnh không thể tự xác định gan có to hay không tại nhà. Đây là lý do đau vùng gan kéo dài hoặc tăng dần nên được bác sĩ thăm khám thay vì chỉ dùng thuốc giảm đau rồi chờ.

Men gan tăng có đồng nghĩa bệnh đã nặng?

Không hẳn.

Men gan AST và ALT có thể tăng trong sốt xuất huyết mà chưa đồng nghĩa với suy gan hoặc Dengue nặng. Bác sĩ cần đánh giá mức tăng, xu hướng thay đổi và các dấu hiệu lâm sàng đi kèm.

Tuy nhiên, theo phân loại Dengue của WHO/CDC, tổn thương cơ quan nặng có thể được xác định khi men gan tăng rất cao, khoảng AST hoặc ALT từ 1.000 IU/L trở lên, cùng bối cảnh lâm sàng phù hợp.

Do đó, không nên nhìn một con số men gan đơn lẻ để tự kết luận.

Khi nào cần xét nghiệm lại?

Tùy ngày bệnh và biểu hiện lâm sàng, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Công thức máu.
• Hematocrit.
• Tiểu cầu.
• AST, ALT.
• Bilirubin.
• Chức năng đông máu hoặc các xét nghiệm khác nếu cần.

Việc xét nghiệm lại không chỉ nhằm theo dõi gan mà còn giúp đánh giá nguy cơ thoát huyết tương, chảy máu và diễn tiến chung của sốt xuất huyết.

Tại Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều, người đang theo dõi sốt xuất huyết có đau vùng hạ sườn phải hoặc đau bụng có thể được bác sĩ đánh giá ngày bệnh, dấu hiệu cảnh báo và chỉ định xét nghiệm phù hợp. Nếu có biểu hiện nghi Dengue nặng, cần ưu tiên nhập viện hoặc cấp cứu.